Tôi và Paris: Trở lại Paris, 2011 - Linh tinh

Một người bạn bảo tôi: Đi Paris, phải nhìn lên chứ không chỉ nhìn xuống (đề phòng đạp mìn chó! j/k) vì Paris có nhiều cái to ta nhìn chứ không chỉ là các bảo tàng!
Đúng vậy, vì chỉ ngày đầu tiên sau khi vào 1 tiệm chuyên về điện thoại di động trên đường Rivoli để nhờ họ nạp sim giùm. tôi ngước nhìn lên (coi trời có mưa không) thì thấy ngay khung cửa với hai tượng hai bên nâng ban công chính giữa:

Trên đường từ Place Des Vosges qua Ile St Louis ngang lới Pont Marie, tôi nhìn thấy phù điêu này khắc trên vách tường của 1 hostel. Phù điêu này tạc 1 người đang mài dao, 1 ngành nghề mà ngày nay gần như mất hẳn ngay cả tại VN! Khi xây dựng khu này, họ đã xây gạch và xi măng vòng quanh, chửa lại góc phù điêu hầu như còn nguyên vẹn!

Và bức bích họa to lớn này nằm ngay trước Fontaine Stravinski gần Pompidou center:

Trước khi vào viếng nhà thờ Sacre Coeur, nhìn lên thì thấy dãy phù điêu tạc cảnh đóng đinh Chúa Jesus:

Gần tháp Eiffel, bảo tàng Branly là một nơi cũng đáng xem (nhưng tôi không vào), chủ đích tôi đến đây là ngắm khu vườn theo chiều thẳng đứng của bảo tàng Branly: Trọn bức vách người ta trồng thành 1 vườn thực vật gồm nhiều loại tảo, dương xỉ và các loại cây lá xanh. Vì khu vườn này nằm trên vách tường nên được mệnh danh là vertical garden. Paris có vài vertical garden như thế nhưng lớn và đẹp nhất là của bảo tàng Branly, còn 1 garden nữa gần BHV (Bazar Hôtel de Ville) nhưng tôi không có đi xem mặc dù có vào BHV mua quà mang về.

Và cuối cùng, từ museum Branly tôi đi bộ xuống đường Rapp, tìm nhà số 29 Ave Rapp. Để chi vậy? Để nhìn cánh cửa theo kiểu Art Nouveau nhưng nhìn kỹ sẽ thấy nó thiết kế rất nghịch ngợm! nhưng trước khi nhìn cửa, bạn hãy cùng tôi ngước lên nhìn chiếc ban công, có đẹp không? Nói cho cùng, toàn thể ngôi nhà này là 1 kiểu mẩu kiến trúc tiêu biểu cho thời đại Art Nouveau

Và cánh cửa nè; do you see what I see???

Ngược lại, lần này mình không nhìn lên nữa mà nhìn xuống: nhìn xuống lối vào toilet công cộng đẹp nhất Paris, cũng kiến tạo vào thời kỳ Art Nouveau, tiếc thay toilet này đã đóng cửa nên không vào trong xem được, nhưng theo 1 video mà tôi xem được thì bên trong rất đẹp, có người coi sóc vệ sinh và đưa khăn cho khách lau tay khó có thể tin được đây là 1 toilet công cộng, nhất là tại Paris! Toilet này nằm gần nhà thờ Madeleine.

Và dấu hiệu của Paris metro, không nằm trên cao mà nằm dưới thấp, phải đi xuống và ngẩng đầu lên mới nhìn thấy:

Tôi và Paris: Trở lại Paris, 2011 - Part 3: Basilique St Denis

St Denis là 1 khu ngoại ô của thành phố Paris, nằm bên ngoài vòng bao Peripherique và kế cận trạm xuống cuối cùng của metro line 13. Người dân Paris khi nói về khu St Denis thường cho là khu không an ninh, theo tôi có lẽ khu này nhiều dân nhập cư gốc Phi châu và Trung Đông cư trú do giá sinh hoạt rẻ hơn trong nội ô Paris nhiều. Người nhập cư gốc Phi châu trên đất Pháp thường là dân thuộc địa Bắc Phi cũ của Pháp, gọi chung bằng danh từ Maghreb, đọc tắt một cách coi thường là Reb (Rệp) như ngày xưa họ gọi người Việt chúng ta là Annamite, tắt và coi thường là Mít!

Những di dân mới này, có nhiều người không thông hiểu hoặc do coi thường luật pháp của quốc gia mình đang cư ngụ do đó làm nhiều điều bất lương hảo. Tuy nhiên, phần đông họ là những người dân sống lương thiện. Tôi cảm nhận được cái lương thiện đó và thấy đời sống thường nhật của họ rất gần gũi với tôi khi  ngang qua khu chợ để đến thăm Vương cung thánh đường St Denis



Từ Paris, theo metro line 13 và khi vừa ra khỏi xe ta đã nhận thấy các trang trí trên platform bảo đảm rằng ta đang đi đúng hướng để đến Basilique St Denis (xin nhớ là trạm Basilique St Denis chứ không phải St Denis Université là trạm kế và cũng là trạm chót của line 13 này nhé!)



St Denis là 1 quận tuy nhỏ, nhưng có lẽ nhờ du khách tìm đến (tuy chưa nhiều du khách biết địa điểm này như biết đến Versailles!) nên nơi đây cũng có một văn phòng tourism nho nhỏ xinh xinh:

Tôi quên chưa nói cho bạn biết mình tìm đến St Denis để làm gì! Nhà thờ St Denis tuy nhỏ và hiện nay nhìn rất cũ kỹ nhưng được phong là Vương Cung thánh đường vì đây là nhà thờ chánh toà của Paris ngày xưa và được đặt tên theo thánh Denis là vị thánh bổn mạng của Paris.

Thánh Denis cũng có câu chuyện ly kỳ lắm! Theo huyền thoại, thánh Denis là vị giám mục đầu tiên của Parsi, bị chém đầu và tử đạo tại ngọn đồi ngày nay gọi là đồi Montmartre. Ông bị chém đầu nhưng cái xác không đầu của ông không ngã xuống mà ôm đầu đi đến một quãng khá xa mới ngã xuống chết hẳn. Nơi ông ngã xuống chết đó được chọn để chôn cất ông và đồi đó mới có tên là đồi Montmartre (Mont có nghĩa là núi, đồi. Martre = martyr có nghĩa là tử đạo). Nếu bạn để ý, sẽ thấy các bức tượng trên tiền diện của nhà thờ Notre Dame có tượng 1 người ôm đầu: đó chính là tượng thánh Denis!

Vương cung thánh đường cũng là nơi có mồ của các vị vua Pháp và đó là lý do mà chúng ta tới đây!

Nhìn qua danh sách các vị vua đã được chôn nơi đây, thấy có nhiều tên quen mà cũng không ít tên lạ. Nhưng nhiều ngôi mồ được kiến trúc rất hay, các pho tượng được đặt trên mồ họ tương truyền là được theo khuôn lấy từ chính khuôn mặt người sắp chết gọi là death mask.

Và tôi thích nhất là tượng của vua Henry II và vợ ông là hoàng hậu Catherine de Medici, trên áo pho tượng nhìn thấy rõ cả hoa văn hình hoa huệ (Lys) là hoa biểu tượng của hoàng gia Pháp dòng họ Bourbon:



Bên dưới crypt, còn lưu giữ dấu vết khai quật mộ cổ, và cái mà tôi muốn xem bên trong crypt là trái tim vị vua trẻ. Theo chuyện -câu chuyện tội nghiệp của 1 cậu bé tội nghiệp- hoàng tử Louis Charles, người sau này là vua Louis XVII mặc dù không bao giờ được nắm quyền - bị tách khỏi mẹ cậu khi ấy đang bị cầm tù chờ ngày xử trảm.Đó là năm 1793 và cậu được 8 tuổi, bị cầm tù 1 mình! Cậu qua đời bởi bạo bệnh 2 năm sau, năm 1795 lúc mới 10 tuổi.Thi thể cậu bầm dập vì bệnh, bị vùi dập trong 1 nấm mồ tập thể; quả tim cậu bị lấy ra và được bảo quản theo cách thời bấy giờ. Quả tim cậu bị đánh cắp bọc trong 1 khăn mù soa và nghiên cứu bởi 1 vị bác sĩ. Hai thế kỷ sau, được mang ra để thử nghiệm DNA, kết quả chính xác là con trai của Louis XVI và hoàng hậu Marie Antoinette.





Và đây là mồ của Louis XVI và vợ ông là hoàng hậu Marie Antoinette (hình này nguồn từ internet)

Tôi và Paris: Trở lại Paris, 2011 - Part 3: D'Orsay Museum - Opera - Palais Garnier

Vốn là 1 nhà ga xe lửa cũ thay vì bị đập bỏ hay làm tanh banh để "bảo tồn", người dân Paris đã biến đổi thành 1 bảo tàng được nhiều du khách ưa thích hơn Louvre vì kích cở vừa phải của nó. D'Orsay nhỏ hơn Louvre về diện tích và kích cở nhưng chưa chắc đã thua Louvre về tầm vóc: D'Orsay là nơi chưng bày nhiều tác phẩm của nhiều hoạ sĩ thuộc trường phái Ấn tượng như Monet, Manet, Degas, Van Gogh, Renoir, Cezanne...Những tên tuổi lớn trong nền hội hoạ thế giới!

Tiền sảnh D'Orsay rõ ràng là 1 nhắc nhở về gốc tích từng là 1 nhà ga cũ của nó,nếu cất đi những bức tranh, những tác phẩm điêu khắc, ta rõ ràng vừa bước chân vào 1 nhà ga chờ bắt chuyến tàu sắp đến:





Tôi không tính dẫn bạn đi xem tranh nữa đâu! người du khách bình thường không chuyên môn về hội hoạ như tôi và bạn xem tranh mấy ngày nay chắc ngán tới cổ rồi và phản ứng của chúng ta thường là: "Ồ, lại một bức tranh nữa à?"

Bạn ráng đi, ráng coi thêm bức tranh này với tôi rồi nhớ tới phim Mr Bean in Hollywood và cười thoải mái!

Trong bảo tàng D'Orsay có 1 nhà hàng, vốn là phòng khánh sảnh của 1 khách sạn liền vách với nhà ga hồi trước, nay cũng được sửa sang thành nhà hàng, trang trí theo phong cách thời Belle Epoque với trần phòng được thếp vàng và những bức vẽ frescoes những chùm đèn pha lê soi sáng long lanh

Nhìn bảng giá, thấy set menu không đắt, chỉ có 15E/người nên bọn tôi vào dùng bữa trưa. Thực đơn hôm đó giản dị gồm 2 món:  chính và tráng miệng.

Món chính là salmon với khoai tán.

Món tráng miệng tuỳ chọn, hoặc Ile de float (Mr. nhà tôi  và cô em)

Hoặc kem 3 loại (cho tôi)

Cơm no rồi, vẫn phải tìm nhìn cho ra chiếc đồng hồ nằm trên cao nhìn ra sông Seine mà tôi gọi là "mắt thời gian", xong mới chịu về!

Opera - Palais Garnier

Opera là nhà hát lớn của Paris, còn được gọi là Palais Garnier theo tên người kiến trúc sư đã xây dựng nên nó. Opera là 1 kiến trúc đẹp, nơi diễn ra những buổi công diễn của các vở nhạc kịch hay các vở vũ kịch ballet nổi tiếng. Opera có 1 huyền thoại nhiều người biết đến theo vở nhạc kịch nổi tiếng của Andrew Lloyd Webber sau này được dựng lại thành phim.

Tôi dự định sẽ theo 1 tour vào bên trong nhà hát, ngó được tận mắt chiếc cầu thang uốn tuyệt đẹp nhưng tiếc thay, hôm tôi đi bên trong đang có buổi diễn tập 1 chương trình nên các tour bị huỷ bỏ.

Còn 1 cách khác để có thể xem bên trong Opera một cách đàng hoàng là mua vé vào trong xem hát. Rủi thay, thời gian tôi đến Paris thì không có vở kịch hoặc hoà tấu nào trùng, chỉ có diễn ra tại Opera Bastilles nên thôi!

Không vào được bên trong, thì tôi dạo quanh bên ngoài, thấy tượng ông Charles Garnier dựng ở cửa sau, cửa vào xem tour bên trong nhà hát chứ không phải ngay tiền diện! Tôi nghĩ có lẽ dù ông là cha đẻ ra toà nhà lộng lẫy nầy nhưng ông chỉ là 1 kiến trúc sư tầm thưởng chớ không phải thuộc dòng quý tộc. Có giai thoại về công cuộc kiến trúc này như sau:

Hoàng hậu Eugenie là vợ vua Napoleon đệ tam (ông là người chọn C.Garnier để xây dựng Opera). Bà này không hài lòng C.Garnier vì người thân cận với bà là Viollet-le-Duc bị thất bại trong cuộc tuyển chọn này. Bà thường xuyên phàn nàn về kiểu dáng của toà nhà rằng kiểu dáng gì mà kỳ cục! C.Garnier đã trả lời bà rằng "Tâu lệnh bà, thần vẽ họa đồ theo phong cách thời vua Napoleon đệ tam và lệnh bà còn phàn nàn điều gì chăng?" Từ đó hoàng hậu Eugenie mới chịu thôi công kích !

Palais Garnier quả thật là 1 toà dinh thự tuyệt vời theo kiến trúc thời Beaux-Arts. Tiếc rằng máy ảnh tôi mang theo lúc đó là loại máy P&S thường nên không thể nào lột tả hết cái đẹp của nó:

Đến cây đèn soi sáng nhìn cũng hài hoà với khung cảnh quanh nó:



Bạn thích xem 1 chương trình nào đó trong Opera thì có thể theo trang này mà ghi danh và chọn book khi họ cập nhật và gởi chương trình trong năm cho bạn:

http://www.operadeparis.fr/en/

Tôi và Paris: Trở lại Paris, 2011 - Part 3: Auguste Rodin Museum - The Thinker - The Kiss!

Từ Les Invalides bước ra, phía tay trái là bảo tàng điêu khắc Rodin. Tên thật là Auguste Rodin (1840-1917), ông được tôn xưng như là một Michelangelo thời đại mới. Ông sống trong 1 biệt thự mà khi chết đã được hiến tặng cho quốc gia. Trong khu vườn rộng, biết nhiều nhất và tiêu biểu cho điêu khắc Rodin là bức tượng The Thinker

Trong khu vườn này, còn khối tác phẩm The burghers of Calais, diễn tả lại phản ứng của những người dân quân Calais trước khi bị người Anh treo cổ vì đã chiến đấu chống lại họ để bảo vệ Calais trong cuộc chiến tranh được mệnh danh là cuộc chiến trăm năm (The hundred years's war)

Rodin đã tạc họ, một nhóm người với cách biểu lộ thái độ khác nhau, người thì vung tay bất cần, kẻ thì ôm đầu thảm não

Nhưng hãy bước vào bên trong đã, trong các nhân viên đón chào và hướng dẫn khách, khéo sao có 1 người Việt và chính người này đã chỉ dẫn cho bọn tôi nên đi xem những đâu, những phòng nào trưng bày những vật nào. Không biết các bạn như thế nào, chứ đối với vợ chồng tôi, mỗi lần đi du lịch nước lạ mà nghe tiếng người mình cứ y như nghe sấm nổ! dù không gian quanh mình lúc ấy có ồn ào cách mấy tiếng Việt vẫn vang lộng trong tai, mới biết đúng câu "tha hương ngộ cố tri", tuy không quen nhưng cũng là tình đồng hương. Người nhân viên bảo tàng Rodin này cũng tỏ vẻ ngạc nhiên, anh bảo người Việt ít khi xem Rodin, ngoại trừ những nhà chuyên môn về mỹ thuật! Mà bọn tôi thì chỉ biết ngắm chứ có chuyên môn gì đâu!!!

Không còn nhớ rõ thứ tự của các tác phẩm, nhưng tôi thích nhất là tác phẩm "The Kiss, Nụ hôn". Rodin đã đặt được cảm giác cho vật liệu vô tri, nhìn tác phẩm, tôi cảm nhận được nỗi mê đắm, âu yếm nồng nàn toát ra từ người nữ

Tôi chỉ tiếc, giá chi bàn tay người nam ôm choàng lấy người nữ thì hẵn bức tượng còn hay hơn gấp nhiều lần!

Rodin là người tài hoa, mà cũng là người đào hoa. Bà Rose Beuret vợ ông, đã phải chịu đựng nhiều trong cuộc sống chung của hai người. Trong số những người dan díu với Rodin, cô Camille Claudel là học trò cưng của Rodin và có đôi phần ảnh hưởng bởi Rodin trong các sáng tác của cô. Đồng thời Camille cũng là tình nhân của Rodin: từ ngưỡng mộ kính phục dẫn đến tình yêu không xa mấy. Nhưng cuối cùng rồi Rodin cũng rời bỏ Camille trở về với gia đình; tuyệt vọng Camille sa sút tinh thần và sau đó chết trong viện tâm thần. Tác phẩm "Maturity" nói lên được nỗi lòng của Camille khi Rodin rời bỏ cô: 1 phụ nữ trẻ van xin 1 người đàn ông đang rứt bỏ cô để theo 1 người phụ nữ lớn tuổi hơn, nhìn dáng quỳ xin của người phụ nữ trẻ, và dáng dứt đi của người đàn ông, tôi có cảm tưởng như tiếng không vừa thoát khỏi môi ông cùng với cái quay lưng:



Nói về đặt linh hồn cho các pho tượng, Rodin có lẽ là bậc thầy, tác phẩm "The walking man, người đàn ông đang bước đi " cho ta đúng cảm giác đó: người đàn ông đang bước đi; bàn chân trước đã đặt xuống và bàn chân sau đang nhắc lên chuẩn bị cho bước kế tiếp tạo thành dáng bước tới phía trước

Tôi và Paris: Trở lại Paris, 2011 - Part 3: L'Orangerie Museum - Các điểm quanh Notre Dame

L'Orangerie nằm ở cuối Tuilerie, khoảng gần giáp với Place De La Concorde là quãng trường xưa xảy ra các cuộc xử chém hoàng tộc, gồm cả vua Louis XVI và hoàng hậu Marie Antoinette. Tôi muốn đến đây chỉ để xem tranh của họa sĩ đại diện cho trường phái ấn tượng: Claude Monet.

Nếu Beethoven là 1 nhạc sĩ mà khi cuối đời lại bị điếc, thì Monet là 1 họa sĩ mà cuối đời lại bị lòa mắt. Thị lực sút giảm, nên càng về sau các điểm chính trong tranh ông càng lớn hơn.

L'Orangerie được thiết kế theo ý của Monet, với những căn phòng vách hình cánh cung vẽ cảnh hoa súng cùng liễu rũ trong khu vườn ở gia trang Monet vùng Giverny. Giverny nếu có thời gian, là một nơi rất đáng đến xem; tiếc thay, dù mê tranh của Monet vô cùng tôi cũng không tìm ra khoảng trống trong thời gian đi Paris để đến đó, nên L'Orangerie là nơi mà tôi không thể bỏ qua được.



]



Nếu chỉ xem tranh của Monet qua những bức hình, tôi khó có thể hiểu vì sao Monet được xem như bậc thầy trong trường phái Ấn tượng của hội họa thế giới. Đứng nơi đây, trong gian phòng hình cánh cung rộng lớn được thiết trí ánh sáng khéo léo mà hai vòng cung của bức tường là 2 bức tranh ngoại khổ vẽ cành hoa súng trong ao qua từng khoảng thời gian trong ngày: hoa súng buổi bình minh, hoa súng buổi trưa...Đến sát tranh - tức là vách tường) tôi mới thấy rõ: Tranh Monet không phải được tạo thành bởi nhiều nét phác hoạ và liên kết lại bằng màu, mà là từng mảng màu được vụt ra, được phết lên, mạnh, nhẹ, đậm, nhạt. Màu được đưa, được đánh vào vải (là khung tường) và rồi những mảng màu ấy kết hợp lại thành hình ảnh, thành tranh!

Khó mà tả, bạn phải đến và nhìn tận mắt!

Chiếc cầu đẹp nhất Paris

Dòng sông Seine uốn quanh Paris có tất cả 37 chiếc cầu bắc qua. Trong 37 chiếc cầu đó không thể không nhìn nhận rằng cầu Alexandre III là chiếc cầu đẹp nhất.



Cầu Alexandre III khởi công 1897 hoàn thành năm 1900, chỉ có 1 nhịp hình vòng cung duyên dáng vắt qua con sông Seine nối 2 toà nhà quan trọng của Paris: một đầu là Grand Palais và đầu kia là Điện Invalides, nơi yên nghĩ của Nã Phá Luân.

Cầu Alexandre III là cây cầu được chụp hình và lên bìa nhiều sách hướng dẫn du lịch cũng rất là xứng đáng: hình dáng tuyệt đẹp, mềm mại so với cấu trúc sắt thép nặng nề, cầu còn có những cây đèn kiểu Art Nouveau và các bức tượng dọc theo thành cầu được dát vàng lộng lẫy



Một chi tiết khiến chúng ta, người du khách thường không bỏ sót thăm cầu này vì như đã dẫn: cầu nối liền điện Invalide ở 1 đầu cầu:



Tôi rất khâm phục người Pháp ở cách họ vinh danh những vĩ nhân, anh hùng của đất nước. Các vĩ nhân của người Pháp được an táng trong điện Panthéon, riêng Nã Phá Luân được đặt riêng trang trọng trong điện Invalides và ngay trên quan tài ông là mái vòm của điện, bên ngoài cũng được dát vàng lấp lánh

Mộ Nã Phá Luân, quan tài ông gồm 9 lớp lồng vào nhau:

Và tôi có được tấm ảnh gồm cả cầu và tháp Eiffel dưới tàn cây cạnh sông Seine: